Kazimierz
Dolny
n/Wisłą

Miasto o nazwie Kazimierz rozwinęło się z osady nazywanej Wietrzną Górą .Pierwsze wzmianki o bytności ludności na tym terenie datują się już we wczesnym średniowieczu. Prawdopodobnie nazwa Kazimierz została nadana osadzie przez siostry z Zakonu Norberytanek na cześć ofiarodawcy księcia sandomierskiego Kazimierza Sprawiedliwego.Nazwa Kazimierz pojawia się w dokumencie z 1249 roku, który jest jednocześnie najstarszym dokumentem z tą nazwą.

W wieku XIII i XIV tereny i okolice Kazimierza, z uwagi na położenie trafiają pod opiekę królewską. W XIV wieku na mocy rozkazu Kazimierza Wielkiego zostaje wzniesiony warowny zamek. Kazimierz za panowanie tego króla otrzymuje prawa miejskie. Rozwój tego miasta w średniowieczu wiąże się ze wzrostem żeglownego znaczenia Wisły oraz rozwojem ekonomicznym państwa polskiego. Przywileje królewskie nadane miastu sprawiają, że Kazimierz staje się głównym portem rzecznym i znanym ośrodkiem handlowym. Na ten okres przypada rozwój świetności Kazimierza. Powstają wspaniałe ,pełne przepychu budowle należące go rodów kupieckich Celejów, Górskich, Przybyłów. Wzdłuż brzegu Wisły wyrastają liczne spichlerze zbożowe, których część przetrwała do dziś .Dynamiczny rozwój gospodarczy . Dynamiczny rozwój gospodarczy zostaje zahamowany w XVII wieku najazdami wojsk węgierskich, kozackich, szwedzkich.

Na wiek XIX przypada okres zrywów niepodległościowych i dalszy upadek prowincjonalnego naówczas miasteczka. Po upadku powstania styczniowego Kazimierz w 1869 roku traci prawa miejskie i staje się osadą wiejską.

Koniec XIX wieku to początek nowej epoki dla Kazimierza, okresu fascynacji szerokich rzesz artystów tym specyficznym miejscem, gdzie ścierały się i stykały dwie różne, a jednak współistniejące ze sobą kultury: społeczności żydowskiej i polskiej. Okres międzywojenny to stopniowy rozwój miasteczka po odzyskaniu praw miejskich w 1927 roku, jako letniska i miejsca letnich eskapad bohemy artystycznej.

Lata II wojny światowej to najbardziej tragiczna, mroczna, straszliwa gehenna w całej historii tego miejsca. W marcu 1942 roku ponad pięćdziesiąt procent całej społeczności Kazimierza jaką stanowiła ludność żydowska zostało zmuszonych do opuszczenia ich małego "shtetl" przez wojska okupanta niemieckiego. Tego samego dnia za Kazimierzem w miejscu określonym Czerniawami wszyscy oni zostali wymordowani przez żołnierzy niemieckich.

Po wojnie miasteczko stara się otrząsnąć z przeszłości. Powstaje nowe śródmieście. Z biegiem lat Kazimierz swym urokiem, swoistą atmosferą zawierającą element tajemniczości przyciąga i wabi.

 

 

 

 

 

 

 

 

Copyright (C) 2000

 

Widoki z Kazimierza ...

 

Królowa polskich rzek -Wisła płynąca malowniczym przełomem przez wyżyny była odwieczną drogą transportową, której Kazimierz Dolny zawdzięcza rozwój handlu. Świadectwem "Złotego Wieku" miasteczka są nadwiślańskie spichlerze z XVI-XVII stulecia. Spacerowe rejsy pasażerskimi statkami gwarantują turystom niezapomniane wrażenia.

 

W okresie "Złotego Wieku" Kazimierza (XVI- XVII w.) stało na brzegu Wisły około 60 spichlerzy zbożowych, w większości murowanych z opoki, z renesansowymi fasadami.Jednym z nich jest najstarszy z zachowanych, spichlerz Mikołaja Przybyły, później Ulanowskich z 1591 r., będący siedziba Muzeum Przyrodniczego. Stoi on przy dawnym Przedmieściu Gdańskim (ul Puławska) w sąsiedztwie spichlerza Fajersztajna.

 

 

Zbudowane w płd.-wsch. pierzei Rynku kamienice: "Pod św. Mikołajem" i "Pod św. Krzysztofem" należą do najcenniejszych tego typu zabytków w Polscej Bogatą i różnorodną dekoracją manierystyczną, pełną naiwności, szczerości i fantazji, wykonaną w zaprawie, murarskiej.

 

"Rozdarta ściana płaczu", postawiona w 1985 r. z ocalałych po wojnie macew, jest pomnikiem zagłady i pamięci kazimierskich Żydów, którzy od ponad pięciu wieków żyli w ulubionym przez siebie miasteczku aż do tragicznego holocaustu podczas II wojny światowej.

 

Kościół farny
Północno-wschodnią pierzeję Rynku zamyka stojący na wzniesieniu kościół farny. Jego początki sięgają okresu romańskiego. W poł. XIV w. podjęto gotycką rozbudowę kościoła, zaś na przełomie XVI-XVII w. farę przebudowano po dwukrotnych pożarach. Otrzymała ona piękną szatę renesansową, zachowaną do dzisiaj.Wśród cennego wyposażenia na uwagę zasługują organy z 1620 r. -jedne z najstarszych w Polsce, a także współczesne im drewniane stalle i intarsjowana ambona.

 

Ruiny zamku
Gotycki zamek wzniósł dobroczyńca miasta król Kazimierz Wielki w połowie XIV wieku. Jako budulca użyto miejscowej opoki. Po rozbudowie w XVI i XVII w. renesansowy zamek stracił wkrótce funkcje obronne i został zniszczony podczas potopu szwedzkiego. Nigdy już nie podjęto jego odbudowy. Malownicze ruiny są obowiązkowym celem turystów, których widok z zamkowych murów wprawia w zachwyt.

 

Baszta
Pełniąca rolę warownej wieży a także latarni rzecznej ułatwiającej żeglugę po Wiśle, baszta jest najstarszym zabytkiem Kazimierza. Powstała w XIII wieku, przed lokacją miasta co nastąpiło w następnym stuleciu. Solidnie zbudowany z opoki obiekt o wys. 20 m, średnicy 10 m i grubości murów 4 m jest doskonałym punktem widokowym, górującym nad miastem i okolicą.

 

 

Wykorzystano materiały w postaci zdjęć Agencji Usługowo-Wydawniczej "Kama" w Kazimierzu Dolnym (W.K.)